FŠrsluflokkur: Menning og listir

Gerir tˇnlist okkur gßfa­ri?

Ůa­ var mj÷g athyglivert vi­tal Ý Kastljˇsi kv÷ldsins vi­ Vladimir Ashkenazy, hinn ■ekkta hljˇmsveitarstjˇra og pÝanˇleikara. Skiljanlega barst tˇnlistarh˙si­ Harpan Ý tal. MÚr fannst reyndar frekar ˇvi­eigandi a­ spyrja tˇnlistarmann og atvinnumann Ý fremstu r÷­ Ý greininni a­ ■vÝ hvort rÚtt hef­i veri­ a­ klßra tˇnlistarh˙si­ ■rßtt fyrir kreppuna.

Ashkenazy svara­i spurningunni samt ßgŠtlega. Hann sag­ist ekki vera Ý stjˇrnmßlum og treysti ■vÝ fˇlki sem var vi­ v÷ld til a­ taka rÚtta ßkv÷r­un. ╔g hef hinga­ til veri­ ■vÝ andvÝgur a­ stjˇrnv÷ld skyldu klßra a­ byggja h˙si­, en fˇr a­ sjß mßli­ Ý nřju ljˇsi eftir vi­tali­ vi­ hljˇmsveitarstjˇrann ge­■ekka. Ashkenazy hefur lengi barist fyrir a­ reist yr­i tˇnlistarh˙s ß landinu.

Honum var­ tÝ­rŠtt um jßkvŠ­ ßhrif tˇnlistar ß gßfnafar og alla okkar lÝ­an. Svona tˇnlistarh˙s myndi hafa mj÷g jßkvŠ­ ßhrif og řmislegt byggjast upp ˙t frß ■vÝ. ╔g hef ß­ur heyrt um rannsˇknir sem sřna a­ me­ ■vÝ a­ hlustun e­a i­kun sumrar tˇnlistar hafi gˇ­ ßhrif ß sßlina og geti bŠtt gßfnafar fˇlks. Vitnisbur­ur hljˇmsveitarstjˇrans rennir sto­um undir ■Šr kenningar. Hann benti lÝka ß a­ b÷rnum og unglingum sem hefja tˇnlistarnßm gangi lÝka betur Ý ÷­rum nßmsgreinum.

Vladimir Ashkenazy veit hva­ hann er a­ tala um ■egar kemur a­ tˇnlistinni. Hann nřtur vir­ingar um allan heim sem frßbŠr hljˇmsveitarstjˇri og ■a­ er mikill hei­ur fyrir okkur a­ hann tengist ═slandi nßi­. Eins og kunnugt er ■ß er Ashkenazy Ýslenskur rÝkisborgari, giftur Ýslenskri konu og ■au hjˇnin hafa b˙i­ Ý Sviss frß ßrinu 1972.

Kannski ver­ur tˇnlistarh˙si­ okkur lyftist÷ng og til ■ess a­ vi­ komumst fyrr ˙t ˙r kreppunni. Ůa­ er komi­ undir ■vÝ a­ gott tˇnlistarfˇlk, ungt sem gamalt, leggi hart a­ sÚr vi­ a­ semja e­a flytja gˇ­a tˇnlist og ekki sÝst ■ßttt÷ku almennings Ý tˇnlistarlÝfinu sem hŠgt er a­ sřna me­ ■vÝ a­ sŠkja ■ß tˇnleika- og listavi­bur­i sem bo­i­ ver­ur upp ß Ý H÷rpunni.


Hva­ er Šttj÷r­?

UmrŠ­ur standa n˙ yfir ß bloggi Pßls Bl÷ndals um Ýslenska ■jˇ­erniskennd og ß hva­a stig h˙n er komin, t.d. hjß yfirlřstum ESB-andstŠ­ingum. Ůar kom einn me­ eftirfarandi fullyr­ingu sem Úg hnaut um og var­ tilefni ■essarar greinar.

Sta­reyndin er s˙ a­ Šttj÷r­ ■Ýn er fj÷lskylda ■Ýn Stefßn, ■ˇ ■˙ og margir a­rir lÝti kannski ekki svolei­is ß ■ß landa sÝna. Au­vita­ stendur ■˙ me­ fj÷lskyldu ■inni, ■eim sem standa ■Úr nŠstir. En ef allir hugsa a­eins um sig og ■ß sem standa sÚr nŠstir. Hva­ ver­ur ■ß um samheildina?

SÝ­an segir h÷fundur ofangreinds efnislega a­ ═slendingar ver­i a­ standa saman. En er rÚtt a­ segja a­ Šttj÷r­ ═slendingsins sÚ fj÷lskylda hans? Merkir ■a­ a­ trygg­ ═slendingsins vi­ Šttj÷r­ina eigi a­ ganga framar trygg­ vi­ nßnustu fj÷lskyldu hans?

MikilvŠgasta spurningin er e.t.v. hva­ er Šttj÷r­? Enska or­i­ homeland, sem almennt er ■řtt sem Šttj÷r­, er skilgreint svona ß vef Wikipedia, lauslega ■řtt:

Hugtaki­ Šttj÷r­ merkir ■ann landfrŠ­ilega e­a menningarlega sta­ ■ar sem ßkve­in ■jˇ­ e­a ■jˇ­flokkur ß sÚr langa s÷gu og tengist dj˙pum menningarlegum rˇtum.

SamkvŠmt ■essari skilgreiningu er Šttj÷r­in ekki endilega landi­ sjßlft, enda erfitt a­ sjß hva­a vit er Ý ■vÝ a­ halda meiri trygg­ vi­ grjˇthnullunga og moldark÷ggla en vi­ sitt nßnasta fˇlk. Ăttj÷r­ einhvers getur lÝka merkt tengsl hans vi­ a­ra landa sÝna, ■ar sem menning er fyrst og fremst fˇlgin Ý samskiptum manna ß me­al.

Ůa­ kann a­ vera a­ hugt÷k eins og Šttj÷r­ og menning hafi hßlfpartinn třnst Ý hinu hra­a n˙tÝma■jˇ­fÚlagi. Jafnvel innan nßnustu fj÷lskyldna hefur fˇlk stundum lÝtil samskipti innbyr­is. Bß­ir foreldrar vinna ˙ti og hafa ekki orku Ý anna­ en a­ setjast upp Ý sˇfa er heim er komi­ ß kv÷ldin og horfa ß sjˇnvarpi­. Unglingarnir eru oft uppteknari af vinunum en fj÷lskyldu sinni og fjarskyldari Šttingjar hittast ekki nema Ý fermingarveislum og jar­arf÷rum nokkrum sinnum ß ßri.

Ůetta er a­ sjßlfs÷g­u neikvŠ­ ■rˇun og full ßstŠ­a til a­ hÚr ver­i ß breyting. ═ kj÷lfar efnahagshrunsins fyrir tŠpum tveimur ßrum er samt sta­an s˙ a­ ■˙sundir ß ■˙sundir ofan eiga varla til hnÝfs og skei­ar vegna ■ess a­ bankakerfi­ hrundi yfir ■ß af v÷ldum spillingar og sjßlft÷ku tilt÷lulega fßmennrar forrÚttindastÚttar.

Ůegar svona brß­avandi blasir vi­ hefur stˇr hluti fˇrnarlamba efnahagskreppunnar sta­i­ frammi fyrir tveimur kostum: a­ eiga Ý basli til Šviloka og geta ekki bo­i­ b÷rnum sÝnum upp ß mannsŠmandi framtÝ­, e­a flytja til lands ■ar sem vinna ß tv÷falt til ■refalt betri launum bř­st og vi­unandi kj÷r a­ ÷­ru leyti.

Fˇlk getur ekki bor­a­ GÝsla s÷gu S˙rssonar sÚr til vi­urvŠris. Hjß sumum hefur ■a­ borga­ sig a­ lßta keyra sig Ý gjald■rot en a­rir sÚ­ sÚr fŠrt a­ semja um a­ lengja Ý lßnum skuldbreyta, e­a hvort tveggja.

Ůß er ■a­ spurningin hvort ■a­ sÚ eitthva­ merki um lÚlega Šttjar­arßst a­ huga a­ hagsmunum sinna nßnustu. Er ■a­ meiri Šttjar­arßst a­ kasta ■eim fyrir rˇ­a vegna einhverra annarra ˇskilgreindra og ˇljˇsra hagsmuna Ýmynda­rar ■jˇ­arheildar? Fyrir utan a­ Úg get ekki sÚ­ a­ n˙verandi rß­amenn sÚu miki­ a­ hugsa um heildarhagsmuni. Vi­br÷g­ kerfisins Ý kj÷lfar HŠstarÚttardˇma um gengistrygg­ lßn sřna ˇtvÝrŠtt a­ sjßlft÷kuli­i­ og forrÚttindabraskli­i­ rŠ­ur enn f÷rinni.

Loks mß bŠta ■vÝ vi­ a­ aldrei hefur veri­ au­veldara a­ rŠkta Šttjar­artengslin hvar sem fˇlk er statt Ý heiminum en ß okkar tÝmum. TŠknin gerir okkur kleift a­ vera Ý sambandi Ý gegnum neti­ e­a sÝmann og samg÷ngur eru algengar og au­veldar ß milli heimshorna. A­ auki eru ═slendingafÚl÷g starfandi Ý nßnast ÷llum bŠjum og borgum erlendis ■ar sem brottfluttir landar okkar hafa komi­ sÚr fyrir og menningarlegt starf ■eirra er oft ß tÝ­um mj÷g ÷flugt.

Ůa­ er ■vÝ hŠpi­ a­ fullyr­a a­ ■eir sem flytja ˙r landi sÚu almennt eitthva­ and■jˇ­legri en anna­ fˇlk. Vi­ ■urfum a­ koma umrŠ­unum af sandkassastiginu.


Um bloggi­

Theódór Norðkvist

Höfundur

Theódór Norðkvist
Theódór Norðkvist
Vettvangur fyrir það sem mér liggur á hjarta.

Nřjustu myndb÷ndin

Sambataktar í Malmö

Sambataktar

Okt. 2017
S M Ů M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (21.10.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 0
  • Sl. viku: 3
  • Frß upphafi: 91831

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 3
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband